Polimer Nedir?
Bir polimer, (adı “birçok parça” anlamına gelir) monomer denilen birçok tekrar eden birimi oluşturan uzun zincirli moleküllerdir. Polimerler doğal (organik) veya sentetik olabilir. Kozmetik, şampuan ve diğer saç bakım ürünleri, kontakt lensler, doğa (yengeç kabuğu, kehribar), gıda (protein, nişasta, jelatin, sakız, gluten), plastik (şişeler, oyuncaklar, vinil kaplamalar, ambalajlar) kumaş, top, ayakkabı ve DNA’nızda bile! yer almaktadır.
Polimer Çeşitleri
Termoplastik, termoset ve elastomerler olmak üzere 3 temel polimer sınıfı vardır. Bu sınıflar arasındaki ayrım iyi uygulanan ısı altında davranışları ile tanımlanır.
Termoplastikler
Amorf veya kristal yapı formlarını alabilir. Termoplastiklerde uzun zincirli moleküller doğrusal bağlanma biçiminde bulunurlar ancak ikincil Van Der Waals kuvvetleri (ikincil bağlar) ile birbirlerine bağlanırlar. Yeterince yüksek ısıda, moleküler zincirlerin uyarılması bu bağlanma kuvvetinin üstesinden gelmek için yeterlidir. Birbiri üzerinde hareket ederek viskoz bir sıvı oluşturur. İkincil bağların eridiği öngörülebilir. Cam geçiş (Tg) sıcaklığı, sekonder bağların erime sıcaklığı olarak öngörülebilir. Polimer soğutulduğunda ikincil kuvvetler bir kez daha hakim olur ve molekül zincirleri kısıtlı bir duruma döner. Bu, termoplastiklerin kolayca geri dönüştürülebilmeleri için eritilerek tekrar eritilebileceği anlamına gelir.
Termosetler
Plastiklerde uzun zincirli moleküller, çapraz bağ ile amorf bir ağ içerisinde bulunur. Bu, uzun molekül zincirlerinin kovalent bağlarla birbirine bağlandığı anlamına gelir. Bu çapraz bağların oluşumu kür olarak bilinir. Çapraz bağlama, moleküler zincirleri yerlerine yerleştirir ve bu nedenle bir termoset plastik yeniden eritilemez. Bunun yerine Tg’nin üstündeki bir sıcaklığa ısıtıldığında parçalanır. Çapraz bağlama, moleküler düzenlemeyi düzenlenmiş bir kristal yapıyla inhibe eder yani termoset polimerleri sadece amorf haldedir.
Elastomerler
Bunlarda uzun molekül zincirleri zaman zaman çapraz bağlanarak amorf doğrusal bağlanma şeklindedir. Oda sıcaklığında, zincirlerin uyarma seviyesi ikincil Van Der Waals bağlarını aşmıştır ancak yapıda bulunan çapraz bağlar deformasyonun ardından elastomerin orijinal haline geri döndürülmesini sağlar.
Etilen Vinil Asetat
Poli(etilen-vinil asetat) (PEVA) olarak da bilinen etilen-vinil asetat (EVA), etilen ve vinil asetatın bir kopolimeridir. Vinil asetatın ağırlık yüzdesi genellikle %10 ila %50 arasında değişir, geri kalanı etilendir. Vinil asetat (VA) içeriği ve malzemelerin kullanılma şekli bakımından farklılık gösteren üç farklı tipte EVA kopolimeri vardır.
EVA, yumuşaklık ve esneklik açısından “lastik benzeri” malzemeler üreten elastomerik bir polimerdir. Malzeme iyi bir berraklığa ve parlaklığa, düşük sıcaklıkta tokluğa, stres-çatlak direncine, sıcakta eriyen yapışkan su geçirmezlik özelliklerine ve UV radyasyonuna karşı dirence sahiptir. EVA’nın kendine özgü sirke benzeri bir kokusu vardır ve birçok elektrik uygulamasında kauçuk ve vinil polimer ürünlerle rekabet edebilir.
Etilen Vinil Asetat Kullanım Alanları
- Promosyon Ürünleri
- Ayakkabı – Terlik Firmaları
- Otomotiv Yan Sanayi Firmaları
- Taşımacılık Firmaları
- Savunma Sanayi Firmaları
- Çanta İmalat Firmaları
- Ambalaj Sanayi Firmaları
- İzolasyon Firmaları
- Spor Malzemeleri Firmaları
- Ağır Yük Taşımak İçin Uygun Olan Torba İmalatı
- Bahçe Aletleri Üretimi
Termo Plastik Poliüretan
PU, yüksek aşınma direnci, yüksek elastikiyet ve kolay kalıplanabilirliğe sahip bir poliüretan termoplastik elastomerdir.
TPU, bir diizosiyanat ile bir veya daha fazla diol arasında bir poliadisyon reaksiyonu sonucunda oluşur. Bu malzemeler; kauçuklar kadar yumuşak, plastikler kadar sert olabilir. Bu özelliği kimyasal yapısında hem sert hem yumuşak segmentlerin bulunmasından kaynaklanmaktadır. Yapısındaki yumuşak segmentler polioller, sert segmentler ise izosiyanatlardır. İzosiyanatın türüne bağlı olarak alifatik ya da aromatik olarak sınıflandırılabilirler. Uzun esnek yumuşak segment büyük oranda düşük sıcaklıkta çalışma özelliklerini, hava koşullarına dayanım, solvent dayanımı ve mekanik özellikleri kontrol eder.
TPU’nun Kullanım Alanları
- Ayakkabı Taban
- Hissedilebilir Yüzey
- Kulak Etiketleri
- Delinatör
- Kablo
- Sanayi Tekerlekleri
- Hortum ve Tüpler
- Contalar
- Koruyucu Kaplar
- Maden Elekleri
- Kaymaz Zincir
- Kayak Botlar
Klorlanmış Polietilen
Klorlanmış Polietilen klorlama reaksiyon bazlı termo plastik elastomerin yeni bir çeşididir. Beyaz renkli, nontoksik ve kokusuzdur. Özel yapısı sayesinde üstün fiziksel ve kimyasal performans sergilemektedir. Son zamanlarda CPE; ağırlıklı olarak Plastik ve Kauçuk ürünlerde kullanılmakta ve kullanıcılar tarafından uygun fiyat ve üstün performansı sebebiyle tercih edilmektedir. Mekanik performansı ve elektrik yalıtımı iyi, üstün proses yeteneği sayesinde genellikle tel ve kablo üretimlerinde kullanılmaktadır.
Esneklik ve darbe/çarpma direnci çok iyi, üstün doldurma kapasitesi, düşük sıcaklık performansı ve hava şartlarına karşı dayanıklılığı iyi, yüksek alev geciktirici özelliğe sahip, PVC, PE ve ABS gibi polimerler ile uyumu çok iyi, üstün kimyasal dayanımı, yüksek dağılabilir ve işlenebilirdir.
CPE'nin Kullanım Alanları
Sunduğu avantajları ve ekonomik olması nedeni ile birçok alanda tercih edilen klorlanmış poliepilen’in başarılı bir şekilde uygulandığı alanlar şu şekilde sıralanabilir:
- Pencereler
- Tel ve Kablolar
- Profiller
- Plastik Ürünler
- Kauçuk Ürünler
- Mutfak Gereçleri
- Manyetik Ürünler
- Alev Geciktirici ABS
- PVC Modifikasyonu
- Buzdolabı Sızdırmazlık Bantları
- Manyetik Panolar
- Barlar
Kloropren Kauçuk (CR)
2 – Klor Butadien’in polimerizasyonu ile elde edilen CR, kristalizasyona eğiliminden dolayı herhangi bir bilesen katılmadan bile tatmin edici mekanik özelliklere sahiptir. Takviye edilmiş karışımlar, çok iyi kopma dayanımına, aşınma direncine rezilyans özelliklerine ve tekrarlanan esneme dayanımına sahiptir. Aynı şekilde hava şartlarına ve ozona direnci de çok iyidir. Soğuğa dayanımı, kristalizasyon özelliğine ve camsı geçiş sıcaklığına (–45ºC) bağlıdır.
Klor atomu sayesinde CR alifatik karakterli yağlara dayanımı çok iyidir ve alevi çekince kendi kendine sönme özelliğine sahiptir. CR, otomotiv, kimya, inşaat ve makine sanayilerinde profil, hortum, conta, taşıyıcı takoz, V kayışı imalatında kullanılmaktadır. Kristalleşme eğilimi yüksek olanlar yapıştırıcı imalatında kullanılmaktadır.
EPDM Kauçuk
EPDM kauçuk propilen ve doymamış dienin kopolimerizasyonuyla üretilen bir çeşit polimer materyaldir.
Camsı geçiş sıcaklığı Tg, propilen oranına göre -54ºC ile –64ºC arasında değişmektedir. Bu nedenle düşük sıcaklık özellikleri iyidir. EPDM doymuş yapıda olduğundan, ısı, oksijen, ozon ve hava şartlarına karsı direnci çok iyidir. 150ºC’de sürekli kullanılabilirler. Etilen propilen kauçuklarının yağlara ve hidrokarbon solventlere dayanımı iyi değildir.
EPDM Kauçuk Kullanım Alanları
- Otomotiv Sektörü
- Yapı Sektörü
- Ambalaj Sanayi
- Parça Kaplama
- Spor Zeminler
- Kablo Üretimi
Nitril Kauçuk
Nitril Kauçuk NBR olarak adlandırılmaktadır. Nitril Kauçuk Butadien ve Akrilonitril Monomerlerinin kopolimerizasyonu ile elde edilir. Aşınma dayanımı çok iyidir.
Keçe uygulamalarının büyük bir kısmı için önerilen, yağ ve greslere dayanıklı, genel amaçlı malzemedir. Yakıtlar ve sanayi sıvıları için değişik karışımlar bulunur. Gilikol esaslı fren yağlarına ve EP katkılı yağlara direnci zayıftır. Nitril Kauçuk tipik olarak -40° C ile 105° C arasındaki sıcaklıklarda kullanılır, aralıklı çalışmalarda 120° C’ye kadar dayanıklıdır. Fiyat/fonksiyon dengesi yönünden tercih edilir. Conta üretimlerinde, mantar dolgulu Nitril karışımları kullanılır. Bu malzemelerin dayanım özellikleri standart nitril gibidir. Mantarın varlığı ayrıca sıkışabilirlik (hacimsel küçülebilme) özelliği kazandırır. Mantarlı Nitril, ancak statik uygulamalarda kullanım alanı bulur.
Nitril Kauçuk Kullanım Alanları
- Conta İmalatında
- Hortum İmalatında
- Kablo İmalatı
- Taşıyıcı Bant İmalatında
- Fren Balatası İmalatında
- Mil, Silindir ve Kazan Kaplamalarında kullanılmaktadır.
Poliolefin Elastomer
Poliolefinler, olefinlerden yapılan bir polimer sınıfıdır. Poliolefin Elastomerleri (POE’ler), etilen ve butenin bir kopolimerleri olup nispeten yeni bir polimer sınıfıdır. Poliolefinler Elastomerler, geleneksel elastomerler ve termoplastikler arasındaki köprüdür.
Poliolefin Elastomer Kullanım Alanları
- Radyatör Hortumları İmalatında
- Ayakkabı Köpükleri İmalatında
- Tel ve Kablo Kaplama İmalatında
- Kalıp Parçaları ve PP Modifikasyonu İmalatında
- İlaç ve Sağlık Sektöründe
